حسين مير حيدر
190
معارف گياهى ( فارسى )
ميوه و چوب درخت بلسان را گرفته با روغن زيتون مخلوط كرده مىجوشانند تا وزن مجموع ربع شود و تبديل به مربّا گردد . عدهاى اين مربّا را با كمى حنا و روغن مورد و عسل و موم نيز مخلوط مىنمايند كه از نظر بو و شكل نيز شبيه شود كه البته روغن بلسان اصيل داراى خواص عالىتر و مرغوبتر است و به همين دليل قيمت آن هم گرانتر است . ضمنا به استحضار خوانندگان عزيز مىرساند كه تربانتينها كه از كاجها و ساير درختان خانوادهء كاج و ساير انواع درختان گرفته مىشوند از نظر خواص دارويى خيلى شبيه بلسانها مىباشند . خواص - كاربرد روغن بلسان از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و داراى نيروى ترياقى و ضد سمّى مىباشد . مقوى دماغ و اعصاب است و براى تقويت ديد چشم مفيد است . براى بيمارىهاى ناشى از سردى دماغى و اعصاب نظير فلج ، لقوه ، كزاز ، صرع ، سرگيجه ، رعشه ، سستى بدن ، زخمهاى سرد ، دردهاى مفاصل ، درد دندان ، سياتيك ، نقرس و همهء دردهاى سرد و مرطوب مفيد است . براى رفع سنگينى گوش حاصل از سردى و رطوبت ، تنگى نفس ، سرفه ، زخمهاى ريه و ضعف معده ، طحال ، كبد ، كليه و مثانه و خرد كردن سنگ مثانه ، سستى آلت تناسلى مرد ، رفع بيمارىهاى رحم و دردهاى آن و بر طرف كردن چرك از هر نوع كه باشد ، بسيار نافع است . به عنوان ترياق سم نيش عقرب و ساير سموم سرد مصرف مىشود . اگر 5 / 2 گرم آن با شير مخلوط و خورده شود براى رفع سميت و اذيت نيش خزندگان گزنده مفيد است و اگر 7 / 0 گرم آن را با 15 گرم دمكردهء زوفا بخورند براى سرفه و دردهاى سينه نافع است . ضماد آنكه با ايرسا تهيه شود ، براى خارج كردن خار و استخوان مفيد است . ضمنا براى مداواى اغلب بيمارىهاى چشم ، تحليل ورم ضربه وارده ، زخم و . . . به كار مىرود . عود بلسان : شاخههاى درخت بلسان را « عود بلسان » گويند . اين شاخهها به رنگ گندم و خوشبو مىباشد . از نظر طبيعت عود بلسان خيلى گرم و خشك است و خواص آن بازكنندهء انسداد مجارى و مقوى است و براى سرگيجه و صرع و پاك كردن رطوبتهاى دماغى و تقويت چشم مفيد است ، ضمنا براى معالجهء نفس تنگى ، سردى معده و كبد و به عنوان پادزهر سموم گزندگان مانند مار مفيد است . مضر روده است و از اين نظر بايد با كتيرا خورده شود . يكى از روشهاى مصرف شاخه و برگها اين است